وقتی دو متفکر با هم حرف می زنند. بخشی از گفت‌وگوی جذّاب ژان کلود کری‌ير و اومبرتو اکو در «از کتاب رهايی نداريم»

ژان کلود کری‌ير: برای خواندن کتاب، چشممان از چپ به راست و از بالا به پايين حرک می‌کند. در خطوط عربی، فارسی و عبری برعکس است؛ چشم از راست به چپ حرکت می‌کند.

گاهی از خود پرسيده‌ام: آيا حرکت دوربين در سينما، تحت تأثير اين دو حرکت قرار ندارد> تراولينگ در سينمای مغرب‌زمين، بيشتر از چپ به راست صورت می‌گيرد، در حالی که در سينمای ايران، اگر بخواهم تنها از همين کشور ياد کنم، اغلب عکس آن را ديده‌ام.

چرا نبايد تصور کنيم که عاداتمان در مطالعۀ کتاب، می‌تواند در نحوۀ ديدمان تأثير بگذارد و در حرکات غريزی چشم‌هايمان؟

اومبرتو اکو: در اين صورت بايد مطمئن شويم که کشاور غربی، کار شخم زدن مزرعه‌اش را از چپ به راست شروع می‌کند و از راست به چپ برمی‌گردد، و يک دهقان مصری يا ايرانی از راست به چپ می‌رود و از چپ به راست برمی‌گردد... و اين موضوع بسيار مهمی است که به نظر من، چنانکه بايد، بررسی نشده است. به اين ترتيب، نازی‌ها احتمالاً می‌توانستند يک دهقان يهودی را بلافاصله شناسايی کنند.